Thứ Sáu, 6 tháng 6, 2014

MẬN



  


    

  

     

 

      



     


 

 


      

   

    

   

    

   

   

   

    

   

   

    

      

   

  



   

     

  

 

 

   








    

   



   

  

   


Bắc Hà mùa mận chín


Mận Hậu:



Mận Cơm:


Bọc thép

Mận Hậu Bắc Hà
Ở các tỉnh thuộc biên giới phía Bắc nước ta, đâu cũng thấy cây mận, mận Lào Cai, Lạng Sơn có màu hồng đỏ, mận Bắc Hà có vỏ màu xanh, mỗi loại mận đều có hương vị riêng và sắc màu khác nhau, song giống mận ngon nhất, đẹp mã nhất vẫn là giống mận trồng ở đất Bắc Hà.
Bắc Hà là một huyện vùng cao, nằm ở phía đông bắc tỉnh Lào Cai, cách thị xã Lào Cai 70 km đường bộ. Cũng giống như ở Sa Pa, khí hậu Bắc Hà trong lành, mát mẻ nhiệt độ trung bình là 21 độ C, phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp, văn hóa giàu bản sắc dân tộc.
Từ tháng giêng âm lịch, cả thung lũng Bắc Hà với diện tích rộng 30km2 nở trắng hoa mận, đất trời Bắc Hà như trong huyền thoại. Qua Cổng trời, người và ngựa cứ bồng bềnh như trôi trong mây trắng.
Vùng thượng huyện rét đậm kéo dài nên trồng lê và mận, quanh năm phố huyện là tiểu vùng khí hậu ôn đới nên trồng mận tam hoa, mơ và cây dược liệu.  Mười năm lại đây, Bắc Hà đã có nhiều vườn rừng lớn chuyên trồng mận, đời sống dân cư ngày càng no đủ gần như không còn hộ đói nghèo nhờ cây mận. Có những vườn có tới 120 cây mận tam hoa, thân cây mốc trắng đã cho thu hoạch, chưa kể tới 300 cây khác lá xanh lúp xúp chuẩn bị bói lứa đầu đã chứng minh được sự giàu có của đồng bào dân tộc Tày ở đây.
 Mận Bắc Hà bắt đầu chín từ tháng 5 và chín rộ vào tháng 6, tháng 7. Khi mà ở nhiều vùng xuôi cái nắng mùa hè như thiêu như đốt thì Bắc Hà trời vẫn mát mẻ, cây cối vẫn xanh tươi trong làn nắng nhẹ mơ màng. Đâu đó thấp thoáng những vườn mận xum xuê trĩu quả, trông đến phát thèm. Du khách muốn thưởng thức mận chín xin cứ tự nhiên chọn những trái mận thật to, thật chín, ăn thoả thích no nê trong sự tươi cười mến khách của chủ vườn.
Khác với mận Lạng Sơn khi chín quả mới đỏ, mận hậu Bắc Hà không biến đổi màu vỏ ngoài, quan sát kỹ mới nhận ra lúc thu hái quả mận hơi ngả sang màu vàng nhạt. Trông cứ tưởng quả xanh nhưng khi bổ đôi, ruột quả mận mới phô sắc vàng. Điều khác biệt giữa mận Bắc Hà với các giống mận khác, có lẽ là độ róc hột. Ngoài ra, vị ngọt của mận hậu làm cho người ăn sau khi nuốt xong miếng cuối khá lâu mà như vẫn còn miếng mận trong miệng. Có lẽ vì thế mà người ta đặt tên nó là mậu hậu chăng?
Do tác dụng trên cùng với hương vị, mận hậu Bắc Hà từ nhiều năm nay đã là một trong các mặt hàng hoa quả đặc sản của nước ta được xuất khẩu sang thị trường các nước Đông Âu và Tây Âu.
Ở Lào Cai, mận hậu được trồng nhiều ở các huyện Bắc Hà, Mường Khương, Sa Pa. Đầu mùa hè, khi mận hậu chưa kịp chín, du khách có thể thưởng thức nhiều loại mận khác cũng ngon ngang mận hậu đó là mận Tam Hoa, mận Tả Trang Ly, Hoàng Trang Ly (Bắc Hà), mận Tả Van (Sa Pa) có vỏ tím, ruột tím ăn giòn nhưng có vị chua chua cũng thú vị. Tất nhiên mận hậu vẫn là thứ mận đặc sản Bắc Hà, luôn đứng đầu bảng, đừng quên mang chút quà mận hậu về làm quà cho người thân nếu có dịp lên thăm thú Bắc Hà (Lào Cai).


Mận tím:

 
 


 


 

Thứ Năm, 5 tháng 6, 2014

50 CÂU THƠ THẢ TRONG NGÀY THƠ VIỆT NAM 2014

Ngày Thơ lần thứ 12 đã kết thúc và để lại nhiều dư âm tốt, điều đặc biệt lay động lòng người trong Lễ hội Thơ lớn nhất Việt Nam chính là màn thả 50 câu thơ hay lên bầu trời mùa xuân giữa thủ đô Hà Nội. 50 câu thơ được chọn từ nhiều thế hệ nhà thơ Việt Nam năm 2014 đã bay lên từ Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội, mang theo nhiều mong ước và hy vọng của người yêu thơ về một năm mới dồi dào sáng tạo. 

1. Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
HỒ CHÍ MINH
2. Đất nước hai phen chồn ngựa đá
Non sông nghìn thuở vững âu vàng
TRẦN NHÂN TÔNG
 
3.  Biển Đông vạn dặm  giang tay giữ
Đất Việt muôn năm vững trị bình
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
4.  Mỗi năm chỉ gặp một lần
Vẫn như băng tuyết trắng ngần hoa mai
TRẦN  KHẢN
5. Láng giềng một đám mây bạc
Khách bạn hai ngàn núi xanh
NGUYỄN TRÃI
6. Ước gì tung nước làm mưa được
Tưới những đồng khô hạn mất mùa
NGUYỄN THIÊN TÚNG
7. Cây núi phô màu mưa mới tạnh
Sông thu in bóng nhạn vừa sa
NGUYỄN ĐÌNH MỸ
8. Ghé tai hoa, hỏi thật lòng
Cùng ta say nhỉ? Mặt hồng thế kia
CAO BÁ QUÁT
9. Giắt lỏng giang sơn vào nửa túi
Rót nghiêng phong nguyệt cạn lưng bầu
NGUYỄN CÔNG TRỨ
10. Chim nào kêu mỏi ngàn cây
Ngẩn ngơ đôi chiếc ngựa gầy dong xe
NGUYỄN BÍNH
11. Lòng ơi sao lạ thế lòng
Bỗng dưng đi nhớ người không nhớ mình
ĐOÀN VĂN CỪ
12. Ôi phải chi lòng được thảnh thơi
Năm canh bớt nặng nỗi thương đời...
TỐ HỮU
13. Thơ đong từng ngao nhưng tát bể
Là cái cân nhỏ xíu lại cân đời
CHẾ LAN VIÊN
14. Xưa ngủ bên sông trăng

Hồn anh làm đồng bằng
NGUYỄN XUÂN SANH
15. Thời gian trút xuống dần dà
Một hình êm dịu bao la đất trời
XUÂN  DIỆU
16. Mở cửa nhìn trăng, trăng tái mặt
Khép phòng đốt nến, nến rơi châu
HÀN  MẶC TỬ
17. Cánh chiều treo bóng chơi vơi
Hoa xoan tím mượn chút trời ngày xưa
PHÙNG CUNG
18. Lòng vui ngân lên câu hát
Của chúng ta làm ca ngợi chúng ta
CHÍNH HỮU
19. Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người
NGUYỄN ĐÌNH THI
20. Chiếc áo đỏ rực như than lửa
Cháy không nguôi trước cảnh chia ly
NGUYỄN MỸ
21. Anh là con sông chảy trước nhà em
Em có nghe tiếng sóng vỗ ngày đêm
LÊ ANH XUÂN
22. Suốt miền Trung núi choài ra biển
Nên gập ghềnh câu lý ngựa ô qua
PHẠM NGỌC CẢNH
23. Trái tim là của Con Người
Viết lịch sử mình trên mặt đất
TRẦN  QUANG LONG
24. Đêm hành quân tôi ngủ dưới ngàn sao
Thấy Đất nước cười lấp lánh giữa chiêm bao
HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG
25. Thôi em đừng bẻ đốt ngón tay
Nước mắt dễ lây mà rừng lặng quá
PHẠM TIẾN DUẬT
26. Những giọt máu trong người con chảy mãi
Máu bây giờ đâu có của riêng con
BẰNG VIỆT
27. Hai tay nâng chén rượu mời
Nhài thơm, thơm dịu cả mười ngón tay
LỮ HUY NGUYÊN
28. Cắn răng lại để làm nên chiến thắng
Giặc tan rồi bỗng nghe mặn trên môi
VŨ QUẦN PHƯƠNG
29. Em bơ vơ phía bơ vơ
Ta hoang sơ cứ hoang sơ một đời
MÃ GIANG LÂN
30. Mẹ nuôi ngọn lửa trong hầm
Để khi khôn lớn con cầm trên tay
XUÂN QUỲNH
 
31. Mẹ thương con ngồi cầu Ái Tử
Đất nước hôm nay đã thấm hồn người
TRẦN VÀNG SAO
32. Ngồi bên suối để ta còn róc rách
Cúi xuống soi gương chẳng gặp tóc xanh mình
CHIM TRẮNG
 33. Bóng cũ mênh mang hồ nước gợi
Trăng liềm thả xuống lưỡi gươm  xưa
HẢI BẰNG
34. Thành phố đứng như ngóng về biển lớn
Đường chân trời trước mặt mở dần ra
THI HOÀNG
35. Ta đi giữ nước yêu thương lắm
Mỗi xóm thôn qua mỗi nghĩa tình
LƯU QUANG VŨ
36. Sương chưa buông nửa vầng trăng đã ngậm
Rơi ngang trời nửa tiếng chim đêm
TRỊNH THANH SƠN
37. Sông làng, con đò cũ
Buộc chèo dưới bến trăng
NGUYỄN VIỆT CHIẾN
 
38. Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm
Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng
NGUYỄN DUY
39. Bao nhiêu thành quách ngủ rồi
Hồn xưa trong cánh chim trời vẫn bay
QUANG HUY
40. Sóng trắng xoá vỗ vào bờ nhè nhẹ
Ta mặn lắm rồi người không hiểu ta sao
LÂM THỊ MỸ DẠ
41. Nơi trộn lẫn mặt trời muối mặn đời ta
Tổ Quốc kiên trì nhoài ra phía biển
THANH THẢO
42. Nghe trời trở gió heo may
Sáng ra vại nước rụng đầy hoa cau...
TRẦN ĐĂNG KHOA
43. Bên hiên trăng lạnh, Trà hoa nở
Chợt tiếng trăm năm vọng chốn này
NGUYỄN QUANG THIỀU
44. Nắng tan chiều xế trước nhà
Chợ tan buổi chợ, người xa khuất người
QUANG CHUYỀN
45. Bãi cát vàng thêm, chiều nắng muộn
Áo em thả trắng bến sông đầy
TỪ KẾ TƯỜNG
46. Người đi áo trắng bay bay
Người về áo tím chín đầy hương nhu
NGUYỄN NGỌC QUẾ
47. Bàn tay nắm lại xoè ra
Nắm là thấy có buông là thấy không
THU NGUYỆT
 
48. Con đường nhỏ mờ trong sương trắng
Núi lim dim bên giấc mái nhà
DƯƠNG THUẤN
49. Những con người không ai gặp nữa
Đã đặt lên vai anh gánh nặng cuối cùng
NGUYỄN KHOA ĐIỀM
50. Mây trôi một chiều, chim kêu một giọng
Anh một mình náo động một mình anh
HOÀNG NHUẬN CẦM

Thứ Tư, 4 tháng 6, 2014

PHONG TỤC TẾT ĐOAN NGỌ CỦA NGƯỜI VIỆT

Dẫu qua bao biến đổi về thời cuộc, song Tết Đoan Ngọ vẫn tồn tại trong lòng người dân Việt như một phong tục đẹp, với ý nghĩa thiêng liêng về đạo lý làm người.
Ngày Tết Đoan Ngọ thu hút sự chú ý của khá nhiều người Việt Nam xưa và nay, nó chỉ đứng thứ hai sau Tết Nguyên Đán. 
Tục này cũng có người cho là từ đời Xuân Thu. Khuất Nguyên (nước Sở), vì can ngăn vua Hoài Vương không được, đã uất ức ôm đá gieo mình xuống sông Mịch La mà tự vẫn.
Hôm ấy đúng là mùng 5 tháng 5. Thương tiếc người trung nghĩa, mỗi năm, cứ đến ngày đó, nhân dân Trung Quốc lại làm bánh ngọt, quấn chỉ ngũ sắc bên ngoài (ý làm cho cá sợ, khỏi đớp mất) rồi bơi thuyền ra giữa sông, ném bánh xuống cúng Khuất Nguyên.
Ở Việt Nam, ít người biết chuyện Khuất Nguyên, mà chỉ coi mùng 5 tháng 5 là "Tết giết sâu bọ" - vì trong giai đoạn chuyển mùa, chuyển tiết, dịch bệnh dễ phát sinh. Người ta quan niệm, trong ngày này, các loài sâu bọ đều hoảng hốt, trốn chạy vì nhà ai cũng có bữa cỗ "giết sâu bọ" vào sáng sớm, với hoa quả đầu mùa. Đào mịn lông tơ, mận đủ mùi chua ngọt, chuối ta mập mạp, dưa hấu bổ dọc thành những chiếc thuyền rồng sơn son mịn cát lóng lánh như lân tinh, dứa còn nguyên cái mũ miện xanh rờn óng bạc, nhưng cái lòng nó vàng tươi khêu gợi. Và đương nhiên không thể thiếu món rượu nếp.
Bánh tro là món ăn truyền thống trong dịp Tết Đoan Ngọ ở Việt Nam.
Thành lệ, cứ đến sáng sớm ngày mồng 5, người ta cho trẻ ăn hoa quả, rượu nếp, trứng luộc, kê, bánh đa, mận, muỗm, dưa hấu, uống nước dừa... bôi hồng hoàng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để giết sâu bọ. Người lớn thì uống rượu hòa ít tam thần đơn hoặc bôi phẩm hồng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để trừ trùng.
Trẻ em giết sâu bọ xong khi còn ngồi trên giường, rồi rửa mặt mũi, chân tay xong bắt đầu nhuộm móng tay móng chân, đeo chỉ ngũ sắc. Em gái đến độ tuổi xâu lỗ tai cũng chọn ngày này mà xâu.
Nhiều người mua bùa chỉ đeo cho trẻ con. Bùa kết bằng chỉ ngũ sắc, kết theo hình hoa sen, quả đào, quả ớt... Lại may áo lụa mang đến các cửa chùa, cửa tĩnh in dấu vẽ bùa rồi mặc cho trẻ, có ý trừ ma tà cho khỏi quấy.
Giữa trưa hôm ấy thì làm cỗ cúng gia tiên, rồi đi hái lá mồng năm. Tục hái thuốc mồng 5 cũng bắt đầu từ giờ Ngọ, đó là giờ có Dương khí tốt nhất trong cả năm, lá cây cỏ thu hái được trong giờ đó có tác dụng chữa bệnh tốt, nhất là các chứng ngoại cảm, các chứng âm hư. 
Người ta hái bất kỳ loại lá gì có sẵn trong vườn, trong vùng, miễn sao đủ trăm loại, nhiều ít không kể, nhất là lá ích mẫu, lá cối xay, lá vối, ngải cứu, sả, tử tô, kinh giới, lá tre, lá bưởi, cam, chanh, quýt, mít, muỗm, hành, tỏi, gừng, chè, ổi, trầu không, sài đất, sống đời, bồ công anh, sen, vông, lạc tiên, nhọ nồi... đem về ủ rồi phơi khô, để sau đem nấu uống cho rằng uống thế thì lành.
Lại có nhiều người đi lấy lá ngải cứu, năm nào thì kết hình con thú nǎm ấy như năm Tý thì kết con chuột, năm Sửu kết con trâu, năm Dần kết con hổ... treo ở giữa cửa, để trừ ma quỷ và về sau ai có bệnh đau bụng thì dùng làm thuốc sắc uống.
Trong những tục lễ của ngày Tết Đoan Ngọ, có lẽ tục người ta chú ý nhất là tục lễ sêu - một tục lệ mang tính nhân văn giữa người với người, con cháu với ông bà, cha mẹ, người bệnh với thày thuốc, học trò với thày giáo. Những chàng trai đã dạm vợ hoặc hỏi vợ nhưng chưa cưới thường đi sêu bố mẹ vợ nhân ngày Tết Đoan Ngọ. Lễ sêu trong dịp này bao giờ cũng có đậu xanh mới hái vào tháng Tư, gạo nếp của vụ chiêm.
Ngoài ra tháng Năm cũng là mùa ngỗng và mùa chim ngói, cùng với gạo nếp, đậu xanh, bao giờ cũng có một đôi ngỗng và một, hai chục chim ngói. Kèm thêm là cân đường cát, trái dưa hấu, nghĩa là toàn những sản phẩm trong mùa. Chỉ những chàng rể chưa cưới vợ mới đi lễ sêu, còn những chàng rể đã cưới vợ rồi thì hết lễ sêu, nhưng trong dịp Tết, các chàng rể dù nghèo vẫn cố chạy món quà nhỏ để biếu bố, mẹ vợ. Lễ biếu này nhiều, ít tuỳ tâm và không quan trọng bằng lễ sêu. Các ông đồ xưa dạy học thường không lấy học phí.
Hàng năm vào dịp mồng 5 tháng 5, các học trò đều có đồ lễ Tết thầy. Thúng gạo, đôi ngỗng, phong chè, gói bánh hoặc túi hoa quả, tùy tâm bố mẹ học trò. Những gia đình giàu có thường phong bao một số tiền. Học trò cũ đã làm nên danh vọng cũng không quên thǎm thầy vào dịp này. Các con bệnh được các ông lang chữa khỏi bệnh, mặc dù đã trả tiền thuốc, nhưng cũng không quên ơn cứu mệnh cho mình, nên trong dịp Tết Đoan Ngọ còn gọi là tết hái thuốc cũng mang quà tết thầy lang. Đồ lễ cũng gồm: đậu xanh, gạo nếp, ngỗng, chim ngói... như đồ lễ học trò tết thầy.
Dẫu qua bao biến đổi về thời cuộc, song Tết Đoan Ngọ vẫn tồn tại trong lòng người dân đất Việt như một phong tục đẹp với ý nghĩa thiêng liêng về đạo lý làm người.

6 món ngon tết Đoan Ngọ:
Rượu nếp cái
Ruou nep cai

Thịt vịt
Thit vit

Bánh tro
Banh tro

Nước dừa
nuoc dua tuoi

Chè kê
Che ke

Hoa quả khác:
 

Chủ Nhật, 1 tháng 6, 2014